Với các trục giao thông bộ, thủy quan trọng chạy qua như quốc lộ 10, sông Cửa Cấm, sông Bạch Đằng… từ Thủy Nguyên có thể tỏa đi các tỉnh đồng bằng sông Hồng, các tỉnh Trung du miền núi phía Bắc, các tỉnh phía Nam và các nước trong khu vực tương đối thuận lợi. Điều này đưa đến cho Thủy Nguyên những lợi thế đặc biệt trong phát triển kinh tế xã hội nói chung và hoạt động du lịch nói riêng.

Là huyện có cấu trúc địa hình phức tạp, ở vào vị trí chuyển tiếp của hai vùng tự nhiên: đồng bằng sông Hồng và vùng đồi núi Đông Bắc tạo cho Thủy Nguyên sự đa dạng về cảnh quan. Trong đó, đặc biệt có ý nghĩa là khu vực núi đá vôi kéo dài từ Trại Sơn, Doãn Lại đến khu vực Minh Tân, Minh Đức với diện tích 953 ha. Đây được xem là “Hạ Long cạn” của Thủy Nguyên với cảnh quan đẹp, kết hợp với khí hậu trong lành nên kiểu địa hình này đặc biệt có ưu thế cho phát triển du lịch. Đáng kể nhất là hệ thống hang động tự nhiên như: hang Vua, hang Áng Vải, hang Thành Ủy (xã Minh Tân); hang Luồn (xã Gia Đức); hang Tuần Tra, hang Lương, hang Bàn Giao (xã Gia Minh); Hang Đốc Tít, Động Cửa Vua, Hang Huyện Ủy, Hang Công An, Hang Thung Thóc (xã An Sơn)… Nếu được sự quan tâm đầu tư đúng hướng, trong tương lai đây sẽ trở thành những nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên quan trọng cho sự phát triển của du lịch Thủy Nguyên (đặc biệt phù hợp với các loại hình du lịch sinh thái, du lịch leo núi…).

Về mặt xã hội, Thủy Nguyên là vùng đất được hình thành lâu đời với nhiều di chỉ khảo cổ đã được phát hiện như: di chỉ Tràng kênh (Minh Đức), Việt Khê (Phù Ninh). Nơi đây còn bảo lưu một kho tàng văn hóa vật thể và phi vật thể đặc sắc; sự đa dạng về tôn giáo, tín ngưỡng với hàng trăm lễ hội văn hóa dân gian đã tạo nên tính thống nhất trong đa dạng văn hóa của mảnh đất này. Theo thống kê, hiện nay trên địa bàn còn lưu giữ được trên 150 di tích văn hóa, lịch sử, cách mạng (trong đó 61di tích được xếp hạng cấp Quốc gia và Thành phố). Tiêu biểu là cụm di tích tưởng niệm Trạng Nguyên Lê Ích Mộc (xã Quảng Thanh), đình Kiền (xã Kiền Bái), đền Trần Quốc Bảo (thị trấn Minh Đức)… Bên cạnh đó, Thủy Nguyên còn được biết đến bởi các di sản văn hóa phi vật thể độc đáo như: Hát Đúm (xã Phục Lễ, Phả Lễ, Lập Lễ), hát Ca trù Đông Môn (xã Hòa Bình)...

Trên cơ sở những tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn phong phú, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch phối hợp với các công ty du lịch lữ hành lớn trong và ngoài thành phố nghiên cứu xây dựng và khai thác tuyến du lịch phía Bắc sông Cấm. Tuyến du lịch được xây dựng 1 số tuyến phù hợp trên cơ sở khai thác tối đa nguồn tiềm năng du lịch huyện kết hợp với khai thác các điểm đến hấp dẫn khác của Hải Phòng và các tỉnh thành lân cận (Quảng Ninh, Hải Dương, Hà Nội) và một số điểm tham quan hấp dân trên địa bàn huyện Thủy Nguyên như: Đình Kiền Bái, quần thể di tích và danh thắng Tràng Kênh - Bạch Đằng...
 

Tuyến du lịch phía Bắc Sông Cấm được xuất phát từ nội thành Hải Phòng với hành trình qua các xã Lâm Động (thăm chùa Lâm Động, tháp Cửu phẩm, vườn bưởi Lâm Động); thị trấn Minh Đức thăm quần thể di tích và danh thắng Tràng Kênh với đền và lăng mộ Trần Quốc Bảo - vị tướng trẻ thuộc tôn thất nhà Trần đã có công phò giúp Trần Hưng Đạo trong chiến thắng Bạch Đằng lịch sử năm 1288, thăm Từ chỉ Tràng Kênh, đền thờ đức vua Lê Đại Hành, đền Áng Hồ; xã Chính Mỹ thăm chùa Mỹ Cụ - ngôi chùa cổ kính nhất của huyện Thủy Nguyên với niên đại từ thế kỷ thứ X; Xã Kiền Bái thăm đình Kiền - ngôi đình cổ kính nhất của thành phố Hải Phòng, nơi còn bảo lưu nhiều nét kiến trúc và nghệ thuật đặc sắc từ thời khởi dựng. Đoàn về Hải Phòng qua Cầu Kiền.

Bên cạnh đó có thể khai thác tuyến du lịch “về thăm quê Trạng” và tìm hiểu truyền thống khoa bảng của Hải Phòng.Theo đó lựa chọn 3 điểm chính để đưa vào khai thác bao gồm khu di tích Trạng Trình (huyện Vĩnh Bảo); đền thờ Trạng nguyên Trần Tất Văn (thôn Nguyệt áng, xã Thái Sơn, huyện An Lão) và khu di tích tưởng niệm Trạng Nguyên Lê ích Mộc (xã Quảng Thanh, huyện Thủy Nguyên).

Không những vậy, nơi đây có thể xây dựng các chương trình du lịch, giới thiệu sản phẩm truyền thống của làng nghề, khai thác và phát huy có hiệu quả các sản phẩm du lịch nhân văn, các di tích lịch sử văn hóa, nghệ thuật diễn xướng dân gian. Theo đó có thể đưa vào khai thác 2 làng nghề: làng cau Cao Nhân và làng bưởi Lâm Động, có thể coi đây là 2 làng nghề có vị trí chiến lược trong việc xây dựng và hình thành các tour du lịch du khảo đồng quê vừa tham quan vừa có thể thưởng thức các sản vật quê hương. Đây được xem là một tiềm năng du lịch thực sự có ý nghĩa, đem lại hiệu quả khai thác cao. Bên cạnh đó có thể đưa vào khai thác làng đúc Mỹ Đồng và làng nghề gốm sứ Minh Tân, hiện nay làng nghề đã và đang được đầu tư, khôi phục trở lại. Điều này không chỉ làm sống dậy một làng nghề đang có nguy cơ mai một mà còn có ý nghĩa du lịch to lơn với việc lôi cuốn khả năng tham gia trực tiếp của du khách vào các công đoạn sản xuất sản phẩm.

Với những tiềm năng to lớn, hiện nay thành phố và huyện đã có nhiều biện pháp thúc đẩy cho du lịch phát triển như chú trọng công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa; khôi phục và giữ gìn các lễ hội văn hóa truyền thống ; đầy mạnh công tác nghiên cứu xây dựng các tour, tuyến du lịch trên cơ sở xác định rõ loại hình và sản phẩm du lịch tối ưu dựa trên nguồn tài nguyên du lịch của huyện theo đó ưu tiên hợp lý cho phát triển các loại hình du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, lễ hội.

Ngày nay, du lịch văn hóa đang trở thành 1 xu hướng mới trong hoạt động du lịch. Trong khi đó, tiềm năng du lịch văn hóa của Thủy Nguyên vô cùng phong phú và có đủ điều kiện để đón và phục vụ du khách. Theo đó ta có thể lựa chọn một số điểm di tích, lễ hội tiêu biểu đưa vào quy hoạch khai thác, xây dựng các tour du lịch chuyên đề tìm hiểu về truyền thống lịch sử và nét đẹp trong những sinh hoạt văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng của Thủy Nguyên.

Phát triển du lịch trở thành một ngành kinh tế có tốc độ phát triển mạnh trên cơ sở khai thác có hiệu quả lợi thế về tự nhiên, sinh thái, truyền thống văn hoá lịch sử là một mục tiêu của chiến lược phát triển bền vững trong chương trình nghị sự của huyện. Thực hiện tốt các giải pháp toàn diện và lâu dài cho phát triển du lịch chắc chắn Thủy Nguyên sẽ trở thành một trong những trung tâm du lịch khu vực phía Bắc của thành phố Hải Phòng và của đất nước.